Perspektywa powietrzna i barwna

 

Perspektywa powietrzna

Kolejnym sposobem przedstawiania przestrzeni na płaszczyźnie jest stosowanie perspektywy powietrznej. W dziełach, w których występuje ten rodzaj perspektywy, przedmioty oglądane z dużej odległości nie tylko maleją, lecz także zmieniają kolor. Powietrze pomiędzy obserwatorem a danym obiektem sprawia, że to, co znajduje się daleko, przybiera chłodniejszy, szaroniebieski odcień i wydaje się mniej wyraźne. Dlatego aby uzyskać złudzenie głębi, elementy z pierwszego planu maluje się intensywniejszymi barwami. Natomiast przedmioty z dalszych planów przedstawiane są za po-mocą jaśniejszych plam o miękkich, rozmytych krawędziach.

Leonardo da Vinci - Św, Anna Samotrzecia

W dziele Leonarda da Vinci tło wypełnione jest rozległym górskim widokiem. Wrażenie, że góry znajdują się daleko powstaje dzięki temu, że są one dużo mniejsze od postaci kobiet na pierwszym planie. Złudzenie to artysta wzmocnił przez zastosowanie perspektywy powietrznej: widok w tle namalował w chłodnej tonacji, stopniowo rozjaśniał barwy i ukazał miękkie krawędzie skalistych szczytów.

Caspar David Friedrich [czyt.: kaspar dawid fridriś], Poranek w górach

Artysta ukazał górski krajobraz wcześnie rano, zanim mgły znikną po wschodzie słońca. Powietrze nie jest zatem przejrzyste: wyraźnie widać jedynie najbliżej położony teren, podczas gdy kolejne plany w miarę oddalania się bledną, tracą barwę i nikną.

Perspektywa barwna

W perspektywie barwnej wykorzystywana jest wiedza o kolorach. Obiekty namalowane w barwach ciepłych wywołują wrażenie, jakby położone były bliżej widza, a barwy zimne sprawiają, że przedmioty wydają się bardziej odległe. Aby ukazać bliskie elementy, stosowane są zatem głównie barwy ciepłe. Natomiast obiekty dalsze przedstawia się najczęściej za pomocą kolorów chłodniejszych.

Joos van Cleve - Matka Boska z Dzieciątkiem i aniołami

Obraz prezentuje nie tylko scenę religijną - artysta dużo uwagi poświęcił również rozległemu krajobrazowi w tle. Aby rozróżnić odległość planów, malarz zastosował ciepłą, żywą czerwień do ukazania postaci i obiektów blisko widza, a szarych odcieni użył w miejscach, w których przedstawił położone najdalej budowle i góry.

Paul Cezanne - Góra św. Wiktorii

W dziele tereny znajdujące się najbliżej przedstawione zostały w palecie ciepłych barw, natomiast górujący nad okolicą odległy szczyt ukazano z przewagą kolorów zimnych.

NOTATKA Z LEKCJI

1.Perspektywa powietrzna charakteryzuje się tym, że przedmioty położone blisko widza mają wyraźne kontury i nasycone barwy, natomiast obiekty w oddali są przedstawione w jasnej, szroniebieskiej tonacji i mają delikatne zarysy.

2.W perspektywie barwnej kolory ciepłe stosuje się głównie do przedstawienia elementów znajdujących się najbliżej patrzącego, a barwy zimne - najczęściej do prezentowania obiektów umieszczonych dalej.

Perspektywa zbieżna

 Perspektywa zbieżna, inaczej zwana linearną, to jeden z trudniejszych sposobów przedstawiania przestrzeni w plastyce. Renesansowi malarze wykorzystywali perspektywę zbieżną w celu stworzenia wrażenia głębi na obrazach. Z jej wykorzystaniem zostało namalowane dzieło Masaccia [czyt. masaczczia] Grosz czynszowy. Przy zastosowaniu tej perspektywy oko patrzącego podąża ku jednemu punktowi, w którym pozornie zbiegają się wszystkie linie na obrazie. W tym miejscu artysta umieścił Jezusa — najważniejszą postać tego dzieła.

Podstawą dobrze wykreślonej perspektywy linearnej jest odpowiednie wyznaczenie linii horyzontu i takiego punktu na niej, w którym zbiegają się wszystkie linie biegnące od oka obserwatora. Linia horyzontu - jest zaznaczana równolegle do podstawy i znajduje się dokładnie na wysokości oczu osoby patrzącej wprost przed siebie. Na horyzoncie znajduje się punkt zbiegu - w nim spotykają się wszystkie linie prostopadle do linii horyzontu. Natomiast linie równoległe do horyzontu pozostają równolegle wobec siebie. Wielkość spostrzeganych obiektów zmniejsza się pozornie wraz z ich oddaleniem od patrzącego, a zbliżaniem się do punktu zbiegu. Zacznijmy od perspektywy czołowej i bocznej (rysunki poniżej). Przy ich zastosowaniu jedna ze ścian przedmiotu jest widoczna z przodu, natomiast pozostałe ściany pokazane są w zbiegu. Popatrz na bryły narysowane w różnym położeniu względem linii horyzontu. Należy pamiętać, że dla brył pokazanych w takiej perspektywie, np. sześcianu czy prostopadłościanu, umieszczamy na horyzoncie jeden punkt zbiegu.

Kiedy linia horyzontu i punkt zbiegu są umieszczone nisko, wówczas bryty przedstawione na obrazie wydają się znajdować ponad obserwatorem - taki rodzaj perspektywy linearnej nazywamy żabia. Kiedy linia horyzontu i punkt zbiegu umieszczone są wysoko, to obserwator wydaje się górować nad bryłami. Mówimy wtedy o perspektywie z lotu ptaka.

NOTATKA

W perspektywie zbieżnej obiekty w miarę ich oddalania się od widza ulegają stopniowemu zmniejszaniu, a linie wyznaczone przez boczne krawędzie elementów przedstawienia zbiegają się w punkcie na linii horyzontu.